Yaygın olarak biberon çürüğü olarak adlandırılan bu durum aslında tam olarak bu durumu karşılamamaktadır. Uzun süreli ve özellikle uyku zamanlarındaki biberon kullanımlarında çürük riskinin artacağı düşünülmektedir, fakat biberonun kullanılması erken çocukluk dönemindeki çürük gelişimi için etkili tek faktör değildir. Çürük lezyonlarının gelişimi; karyojenik mikroorganizmalar, fermante olabilen karbonhidratlar ve dişe bağlıdır. Bu faktörler yeterli bir süre ortamda bulunduğunda çürük lezyonları gelişmekte ve ilerlemektedir. Sık olarak şekerli sıvıların tüketimi diş ile karyojenik mikroorganizmaların diş yüzeyinde uzun süre ilişkide kalmasına neden olmasından, çürük riskini arttırmaktadır. İşte bu çürük oluşum riskini etkileyen faktörlerin varlığı sebebiyle Hastalık Kontrol Merkezi (CDC,Center for Disease Control) erken yaşlardaki çocuklardaki bu çürüklerin “Erken Çocukluk Dönemi Çürüğü” olarak adlandırılması gerektiğini bildirmiştir.
EÇÇ; 71 aylık veya daha küçük çocuklarda bir veya daha fazla çürüklü diş (kaviteli veya kavitesiz lezyonlar), kayıp diş (çürüğe bağlı) veya dolgulu diş yüzeyi bulunması olarak tanımlanır. EÇÇ, süt keser ve kanin dişlerin düz yüzeyinde, süt I. azıların yanak ve çiğneme yüzeylerinde white spot lesion olarak adlandırılan beyaz bir opak yüzey olarak başlar. Bu beyazlık dişten mineral kaybının başladığının göstergesidir. Özellikle üst süt kesiciler, süt 1. azılar ve süt köpek dişleri en çok etkilen dişlerdir. Eğer bu dönemde koruyucu bir tedaviye bir an önce başlanmazsa bu bölgeler sarı, kahverengi ya da siyah renk alır ve dolgu yapılacak hale gelir.
Erken Çocukluk Çağı çürüklerinin nedenleri;
- Çocuğun diş yapısı: dişlerin gelişimi esnasında meydana gelen yapısal defektler (Amelogenesis imperfekta, dentinogenesis imperfekta, florosis, dentin displazisi, annenin hamilelik döneminde geçirdiği hastalıklar, beslenme yetersizlikleri vb..)
- Çocuğun beslenme alışkanlıkları: gece beslenmesi özellikle 18 aydan sonra annesi sütü diş çürütür, biberonla beslenme (içerisine bal, bisküvi, reçel gibi çürük yapıcı gıdaların ilavesi), gün içerisinde ara öğün olarak şeker-çikolata gibi karyojenik (çürük yapıcı) beslenmenin sık olması, ağızda gıdaların uzun süre tutulması önemli etkenlerdendir.
Enfektivite penceresi dediğimiz çocuğun çürük yapan mikroorganizma ile tanışması. Çocuklar doğdukları ağızların çürüğe neden olan S. Mutans mikroorganizması yoktur. 19-31. Aylara tekabül eden ve birinci enfektivite aralığı olarak tanımlanan ebeveyn ya da bakıcının ağız mikroorganizmasının çocuğa transferidir.
Çocuklarda çürük yapıcı mikroorganizmanın bulaşmasını engellemek için şu önlemler alınabilir;
- Ebeveyn/bakıcının oral hijyenin arttırılarak ağızlarındaki mikroorganizma sayısının azaltılması (çürüklerin tedavisi, düzenli flor ve klorheksidin uygulamaları, en az 2 kez diş fırçalama vb.)
- Biberonu tatma, sıcaklığını kontrol etme, yemeğin tadına tuzuna bakma ya da diş fırçasını ortak paylaşma gibi alışkanlıklardan kaçınmak
- Bebeğin dişlerini 2 yaşından sonra diş macunu kullanarak günde 2 kez fırçalamak
- Çürük yapıcı beslenmeden uzaklaşmak
- Bebek 1 yaşına girmeden önce diş hekimi kontrolüne gitmek